|
Koç Üniversitesi Sosyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Yrd.
Doçent Murat Ergin, ölüm ilanlarının sosyolojisini
araştırdı. Bu araştırmaya başlamasına neden olan da bir ölüm
ilanıydı. Bir kanser hastası, kendi ölüm ilanını yazmış, 10
yıl cebinde saklamıştı. 2004’te vefat eden Gülcan
Demirci’nin verdiği ilan aynen şöyleydi:
"Şu anda Tanrı’ya teslim etmiş olduğum ruhumu, ömrümce tüm
sevdiklerin için mükemmeliyetçilik adına çok hırpaladım.
Kendimi sevecek ve özgürlük tanıyacak vaktim olmadı. Bilmem
o çok uğraştığım "özel biri" olabildim mi? Rahatsızlık
vermekten her zaman çekindiğim sizleri bugün öğle namazını
müteakip Erenköy Galippaşa Camii’nde beni uğurlamanız için
bekliyor, hepinizi çok seviyorum."
Murat Ergin, bu ilanı okuduktan iki yıl sonra araştırmasına
başladı. 1 Ocak 1970 ile 31 Aralık 2006 arasında Hürriyet
Gazetesi’nde yayınlanmış ölüm ilanlarını taradı, tasnifledi
ve çalışmasını başlattı. İşte çarpıcı sonuçlar.
BEN O KİŞİYİ TANIYORUM MESAJI
Ölüm ilanları dörde ayrılıyor. Duyuru (Ölümü haber vermek),
başsağlığı ve teşekkür (üçüncü kişilere jest ve dayanışma),
ritüel (mevlit ve ölüm sonrası yapılan ayinler), anma
(duygusal deşarj). 1980’lere kadar, ilanların amacı duyuruya
yönelik; 1980’lerde başsağlığı ve teşekkür ilanları ağırlık
kazanmaya başlıyor. Bu ilanların en önemli özelliği, başınız sağolsun derken, aynı zamanda "o kişiyi tanıyorum" mesajının
da birlikte verilmesi: Üçüncü kişilerin verdiği başsağlığı
ilanları 1970’lerde yüzde 14’lerdeyken, 2000’lerde yüzde
40’a çıkıyor.
KADINLAR YÜZDE 28 ERKEKLER YÜZDE 72
İlanlarda müthiş bir kadın-erkek eşitsizliği var. Murat
Ergin "Diğer ülkelerde yapılan araştırmalarda da kadınların
ölümüne daha az yer verildiği görülüyor" diyor. Türkiye’de
yayınlanan erkek ölüm ilanları yüzde 70 civarındayken,
kadınların ilanları yüzde 28. Aradaki farkın zamanla
azalması beklenirken tam tersi bir sonuç ortaya çıkmış.
1970’lerde kadın ölüm ilanları oranı yüzde 33 iken,
1980’lerde yüzde 23, sonra tekrar dengelenerek yüzde 30’lara
çıkıyor. 2000’lerde bile bu oran yüzde 28. Yani 1970’lerin
oranından düşük.
GAYRİMÜSLİMLERİN İLANLARI NÜFUSLARINA GÖRE ÇOK FAZLA
Gayrimüslümlerin ölüm ilanları, nüfusa oranlarına göre
çok daha fazla. Murat Ergin, bu sonucu küçük cemaatlerin
birbirlerinden haberdar olma refleksi olarak yorumluyor.
Müslüman ilanlarının yarısında meslekten bahsedilirken,
gayrimüslim ilanlarda hiç bahsedilmiyor. Ergin, "Gayrimüslim
ilanları çok mesafeli ve belli bir standardın dışına
çıkmıyor" diyor.
Müslüman ilanlarında meslekten bahsetme iş insanlarında
yüzde 30, memurlarda yüzde 8, askerlerde yüzde 3.5, geriye
kalanlar ise belirtilmemiş.
Erkek ilanlarında işten bahsetme ihtimali, kadınlara göre 8
kat daha fazla.
ÖLÜM GERİDE KALANLAR İÇİN HİÇ EŞİTLİKÇİ DEĞİL
Ölüm eşitlikçi olabilir ama dünyada kalanlar için hiç de
eşitlikçi değil. İlanlar özellikle 1980’lerden sonra tüketim
toplumunun öne çıkmasıyla, ölümü ilan etmekten öte bir yere
geçmiş ve sembolik bir anlam yüklenmiş. Sadece bir duyuru
değil, statü ve toplumdaki konumu gösteren, başkalarına
mesaj veren bir hale gelmiş.
PREMODERN, MODERN VE POSTMODERN İLANLAR
Murat Ergin, ölüme yaklaşım biçimi olarak da ilanları
premodern, modern ve postmodern olarak üçe ayırıyor:
Premodern ilanlarda "Rahmete kavuşmak, gittiği yerde huzur
bulmak" gibi daha çok dinsel temalı cümlelere yer veriliyor.
Modern ilanlarda dil çok mesafeli. Ölüm neredeyse bilimsel
anlatılıyor. Ne dinsel temalara, ne duygulara yer veriliyor.
Sadece kişi vefat etmiştir ibaresi yer alıyor.
Postmodern ilanlarda "Acı kayıp ya da aramızdan ayrıldı"
gibi kişisel acı ifade eden kavramlar ağırlıklı. Ölen
kişinin gittiği yerden çok "Aramızdan ayrılması" ve bizden
kopması önem kazanıyor. Bu ilanların özelliği, duygusal
ifadelerin daha sık kullanılması.
Premodern ilanların oranı yüzde 22.2, postmodern ilanlar
yüzde 27.4, modern ilanlar ise yüzde 44.9. Kadın ölümleri
daha çok premodern, erkek ölümleri postmodern ilanlarla
veriliyor.
TANRI’NIN YERİNİ ALLAH ALDI
Araştırmada, ilgi çekici başka bir sonuç da, "Tanrı, Allah,
Mevla, Hak ve Rab" kavramlarının kullanış sıklığı.
Araştırmaya zemin olan 2554 ilandan yüzde 53’ünde, bu
kavramlar kullanılmış. 1970’lerde bu kavramların kullanış
sıklığı yüzde 45 iken, 1990’larda yüzde 61.5’e kadar çıkmış.
Bir dönem ilanlarda "Tanrı" kelimesi hakimken, 2000’lerden
sonra "Allah" daha fazla kullanılmaya başlanmış.
Diğer ölüm ilanı örneği vefat ilanı örnekleri, taziye ilan
mesajları, mevlit ilan örneği,
anma ilan metni teşekkür ilan örneği, doktora teşekkür ilan
mesajı, acı
kaybımız ilan örnekleri, başsağlığı ilan ve mesajları ve
örnekleri için tıklayınız
örmekler -1)
VEFAT İLAN, TAZİYE İLAN, ÖLÜM İLANI, ANMA
İLANI BAŞSAĞLIĞI İLANI, DOKTORA TEŞEKKÜR
İLAN MESAJLARI VE ÖRNEKLERİ İÇİN LÜTFEN TIKLAYINIZ.
örnekler - 2)
Diğer ölüm ilanı vefat ilanı taziye ilan, mevlit
ilan, anma ilan teşekkür ilan, doktora teşekkür
ilan, acı kaybımız ilan, başsağlığı ilan ve
mesajları ve örnekleri için tıklayınız
örnekler -3)
Vefat ölüm anma taziye başsağlığı mevlit ayin-i
ruhani doktora teşekkür ilan örnekleri için
tıklayınız
örnekler-4)
Ölüm ilanı, vefat ilanı, taziye ilanı, anma ilan,
başsağlığı ilan, mevlid ilan sutun cm ölçüleri ve
metin örneklerini görmek için lütfen tıklayınız
|
